• Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size

Kącik logopedyczny

Email

ZIMOWE ĆWICZENIA ODDECHOWE

W związku ze zbliżającą się zimą przedstawiam zimowe ćwiczenia oddechowe. Mają one na celu wyćwiczenie prawidłowego toru oddechowego, wydłużenie fazy wydechowej, naukę odpowiedniego gospodarowania powietrzem, wzmocnienie mięśni oddechowych, wzmocnienie mięśnia okrężnego ust. Pomoce do ćwiczeń można wykonać samodzielnie – wszystko, co potrzebne, znajdziecie we własnym domu.

Ćwiczenie 1. Tańczący płomień. Zimą wcześnie robi się ciemno. Można wykorzystać ten czas na ćwiczenie ze świecą. Zapalamy świeczkę i prosimy dziecko, aby delikatnie dmuchało na jej płomień, tak by go całkiem nie zdmuchnąć. Płomień ma drgać i „tańczyć”, ale nie może zgasnąć. Można zmieniać odległość świecy od ust dziecka, zwiększając poziom trudności ćwiczenia.

Ćwiczenie 2. Pada śnieg. Z białego i niebieskiego papieru wycinamy kilka śnieżynek o średnicy ok. 5 cm (wzory możecie zaprojektować wspólnie z dzieckiem lub znaleźć w Internecie). Każdą śnieżynkę zawieszamy na nitce. Końcówkę nitki trzymamy w dłoni i prosimy dziecko, aby dmuchało na śnieżynkę. Jeśli śnieg pada intensywnie, dziecko dmucha mocno. Jeśli pada delikatnie, dziecko dmucha lekko.

Ćwiczenie 3. Odśnieżanie. Białe pluszowe kulki (mogą też być kawałki waty) układamy na stole, który będzie chwilowo ulicą, tworząc z nich śnieżną zaspę. Za pomocą słomki dziecko musi odśnieżyć ulicę. W tym celu przykłada słomkę do kulki, drugi koniec wkłada do ust i wciąga powietrze, przysysając kulkę. Każdą kulkę przenosi w ten sposób na drugą część stołu.

Ćwiczenie 4. Rysunek na szybie. Gdy za oknem mróz, można pobawić się w rysowanie na szybie. Najpierw jednak dziecko musi na tę szybę nachuchać, aby zrobiła się para. Teraz można narysować palcem zimowy motyw: bałwanka, Mikołaja czy wymarzony prezent gwiazdkowy.

Ćwiczenie 5. Kolorowa zagadka. Do tej zabawy potrzebujecie kilku kawałków kolorowej gładkiej bibuły. Warstwy bibuły przyklejamy tak jak na zdjęciu. Pod spodnią warstwą przyklejamy obrazek z zimowym motywem (polecam wizerunki postaci z bajki „Kraina lodu”). Dziecko dmucha na bibułę, dopóki nie odkryje wszystkich warstw i nie odgadnie, co jest na obrazku. Obrazki można też przypiąć dużymi spinaczami – wtedy z łatwością wymienimy je na inne.

 

 

PROSTE POMOCE LOGOPEDYCZNE DO SAMODZIELNEGO WYKONANIA

Zbliżają się wakacje, czas zabawy i radości. Czy wiecie, że ćwiczenia logopedyczne również mogą być dobrą zabawą? Poniżej przedstawiam kilka pomocy do ćwiczeń, które możecie wykonać samodzielnie i wykorzystywać w domu.

 

RYBKI

Ćwiczenie to świetnie nadaje się do kontroli oddechu. Potrzebna będzie plansza z wydrukowanym akwarium, kilka(naście) kolorowych rybek, wydrukowanych i wyciętych z papieru, oraz zwykła słomka. Za pomocą słomki, wciągając powietrze, dziecko przenosi rybki do akwarium.

 

 

ŻARŁOCZNE ZWIERZAKI

Na grubszym papierze drukujemy obrazek zwierzaka (ok. 15-20 cm wysokości). Wycinamy otwór (ok. 7-10 cm szerokości) w miejscu, gdzie normalnie znajduje się otwór gębowy Uśmiech Ponadto drukujemy dla zwierzęcia odpowiednie jedzenie (kawałki ok. 3-5 cm; na obrazku cukierki dla jednorożca, kości dla pieska i plaster miodu dla misia). Wydrukowane zwierzę przyklejamy taśmą do brzegu plastikowego pojemnika. Możemy ćwiczyć z dzieckiem na przeróżne sposoby – zagadki, sylabizowanie, głoskowanie itd. Za każdą prawidłową odpowiedź lub dobrze wykonane zadanie dziecko może nakarmić zwierzę jednym smakołykiem.

 

 

KUBECZKI I PIŁECZKI

Potrzebujemy 3 plastikowe kubki, spinacze z tabliczką do pisania (mogą być samoprzylepne karteczki) oraz kilkanaście piłeczek. Ja na tabliczkach narysowałam miejsce głoski w wyrazie (nagłos, śródgłos, wygłos, czyli początek, środek i koniec wyrazu) i przypięłam spinacze do kubków. Po usłyszeniu słowa (np. piesek) z ćwiczoną głoską (np. [k]) dziecko podaje umiejscowienie tej głoski – w tym przypadku: wygłos – i wrzuca piłeczkę do odpowiedniego kubka. Można także ćwiczyć różnicowanie głosek (np. głoski k : t, s : sz; wtedy będziemy potrzebować dwóch kubeczków).

 

 

Warto zalaminować pomoce, z których się korzysta, aby dłużej nam służyły.

Wydruki do dwóch pierwszych pomocy pochodzą z serwisu: www.printoteka.pl

 

 

GIMNASTYKA BUZI I JĘZYKA

Jeżeli wasze dziecko uczęszcza na terapię logopedyczną w przedszkolu lub w innym miejscu bądź jeśli chcecie zawczasu odpowiednio przygotować je do prawidłowej artykulacji głosek w przyszłości, zapoznajcie się z prostymi, uniwersalnymi ćwiczeniami logopedycznymi, które każde dziecko może wykonywać w domu z waszym wsparciem:

 

ĆWICZENIA WZMACNIAJĄCE MIĘŚNIE APARATU ARTYKULACYJNEGO

Są to ćwiczenia języka, warg, żuchwy oraz policzków. Odpowiednio wyćwiczone mięśnie aparatu mowy przygotowują dziecko do prawidłowej artykulacji wszystkich głosek pojawiających się kolejno w procesie rozwoju mowy.

Ćwiczenie 1. Usiądź z dzieckiem przed lustrem. Wspólnie róbcie różne miny: układajcie usta w dzióbek, puszczajcie całusy, uśmiechajcie się szeroko, pokazując wszystkie zęby, uśmiechajcie się raz jednym, raz drugim kącikiem ust, udawajcie, że ziewacie.

Ćwiczenie 2. Wciąż siedząc przed lustrem, gimnastykujcie język: wyciągajcie go z buzi i chowajcie, próbujcie dosięgnąć nim nosa oraz brody, kierujcie go naprzemiennie na boki do kącików ust, „liczcie” i „myjcie” zęby językiem przy otwartych ustach.

Ćwiczenie 3. Róbcie tzw. balon z policzków: nabierzcie dużo powietrza, a następnie powoli wypuszczajcie je przez usta; przesuwajcie powietrze z jednej strony jamy ustnej na drugą stronę.

 

ĆWICZENIA ODDECHOWE

Ćwiczenia oddechowe są jednymi z ulubionych ćwiczeń dzieci uczestniczących w terapii logopedycznej. Oto przykładowe z nich:

Ćwiczenie 1. Róbcie bańki mydlane; możesz też robić te bańki ty, a dziecko będzie je dmuchało do góry, tak by jak najdłużej nie spadły na ziemię.

Ćwiczenie 2. Możecie zagrać mecz w ping-ponga. Boiskiem będzie stół. Piłeczkę oczywiście przesuwamy, dmuchając w nią.

Ćwiczenie 3. Wydrukujcie kilka(naście) obrazków zwierząt (po wycięciu powinny mieć ok. 4 x 4 cm). Obrazki układamy na stole. Dziecko jeden koniec słomki wkłada do ust, a drugi przykłada do wyciętego obrazka. Następnie wciąga powietrze przez słomkę, tak by papierek się do niej przyssał. W ten sposób może przenieść zwierzątka do pudełka, które stoi obok (czyli do zoo).

 

ĆWICZENIA FONACYJNE

Ćwiczenie 1. Śpiewajcie „do-re-mi-fa-sol-la-si-do, do-si-la-sol-fa-mi-re-do”, raz akcentując każdą sylabę z osobna (staccato), innym razem przechodząc płynnie od jednej sylaby do następnej (legato).

Ćwiczenie 2. Długo wymawiajcie daną samogłoskę, np. „a” – ściszając głos i pogłaśniając. Wykorzystajcie także pozostałe samogłoski.

Ćwiczenie 3. Mruczcie jak kotek, ryczcie jak lew.

 

Powyższe propozycje ćwiczeń to tylko kropla w morzu możliwości. Podczas codziennych czynności możecie odkryć naprawdę ciekawe ćwiczenia, które wasze dziecko będzie wykonywało z przyjemnością. Bo kto nie lubi pić soku czy wody przez słomkę, robiąc przy tym bąbelki w kubeczku? Albo oblizywać warg, kiedy pobrudzi się lodem albo masłem orzechowym?

 

KSZTAŁTOWANIE SIĘ MOWY DZIECKA

Drodzy rodzice! Wiecie na pewno, jak ważna w rozwoju każdego dziecka jest mowa. Nabywanie tej umiejętności to proces dość długi i uwarunkowany wieloma wewnętrznymi i zewnętrznymi czynnikami. Każdy rodzic chce, aby u jego dziecka nabywanie mowy przebiegało w miarę szybko i bez większych komplikacji. Może się jednak zdarzyć, że wystąpią w tym zakresie pewne problemy, ale powinniście mieć świadomość, że w ogromnej większości przypadków są to problemy do pokonania – wystarczy odrobina dobrej woli i systematyczność.


Na początek przeczytajcie, co wpływa na kształtowanie się mowy waszego dziecka:


•    nieprawidłowa budowa narządów mowy (język, wargi, uzębienie – zgryz);
•    problemy ze słuchem (jeśli twoje dziecko nie słyszy lub źle słyszy, będzie także miało problemy z mową);
•    problemy neurologiczne, genetyczne, wady wrodzone;
•    nieprawidłowe napięcie mięśniowe (wzmożone lub osłabione);
•    brak odpowiedniego kontaktu słownego ze strony rodziców/opiekunów (zbyt rzadkie mówienie do małego dziecka lub mówienie „za dziecko”, nie dając mu dojść do głosu);
•    tzw. spieszczanie wyrazów („cio moje śłonećko lobi?) – od samego początku do dziecka powinniśmy się zwracać, używając prawidłowych form wyrazów; możemy zdrabniać (małe palce – malutkie paluszki), ale nie możemy spieszczać (małe palce – majutkie paluśki).


Jeśli zauważycie, że wasze dziecko ma problemy z mową, powinniście zgłosić się do logopedy, aby je zbadał, postawił diagnozę i wdrożył odpowiednią terapię.
Poniżej znajdziecie opis rozwoju mowy dziecka w poszczególnych okresach jego życia. Oczywiście każde dziecko rozwija się w swoim tempie, co dotyczy także mowy, jednak jeśli odstępstwa od tego opisu są duże, należy zastanowić się nad konsultacją logopedyczną.


2–3 rok życia


Dziecko powinno prawidłowo wypowiadać spółgłoski: p, b, m, f, w, k, g, h, t, d, n, l oraz samogłoski: a, o, u, e, y, i, czasem ą i ę. Pod koniec tego okresu może pojawić się: s, z, c, dz, wcześniej zastępowane przez ś, ź, ć, dź.


3 rok życia


Poza wcześniej opanowanymi głoskami pojawiają się: s, z, c, dz. Dziecko wszystkie te głoski potrafi wypowiedzieć w izolacji, ale w mowie potocznej zwykle zastępuje je głoskami łatwiejszymi. Pojawiają się zmiękczenia: s, z, c, dz na: ś, ź, ć, dź.
Występują też błędy językowe, które mogą się utrzymywać do 5 roku życia:
•    opuszczanie sylaby na początku lub na końcu wyrazu (polana – lana)
•    przestawianie głosek w obrębie wyrazu (dom – mod)
•    tworzenie nowych wyrazów
•    zastępowanie głoski r głoską j lub l

 

4 rok życia


Dziecko potrafi opowiadać, mówi o przeszłości i przyszłości, zadaje bardzo dużo pytań. Utrwalają się głoski: s, z, c, dz. Głoski: sz, ż, cz, dż mogą być zamieniane na: s, z, c, dz (seplenienie fizjologiczne). Może pojawić się głoska r oraz zamiana s, z, c, dz na sz, ż, cz, dż (sama – szama).

 

5 rok życia


Mowa dziecka powinna być zrozumiała dla otoczenia, a jego wypowiedzi powinny się składać z wielu zdań i być poprawne gramatycznie. Dziecko potrafi wymówić sz, ż, cz, dż, ale w mowie potocznej wciąż może zastępować te głoski przez s, z, c, dz. Jeśli wcześniej nie pojawiła się głoska r, to powinna pojawić się właśnie teraz. Dziecko potrafi poprawić wymowę innych i samego siebie.

 

6 rok życia


Dziecko prawidłowo wymawia wszystkie głoski, także w mowie spontanicznej. Potrafi porównywać i klasyfikować przedmioty pod względem wielkości, kształtu, koloru itp. Dokonuje analizy i syntezy słuchowej prostych wyrazów (głoskowanie), wyklaskuje sylaby w wyrazie.

Aby Twoje dziecko poprawnie mówiło:


•    nie może mieć problemów z budową narządów mowy (język, wargi, policzki, podniebienie twarde i miękkie);
•    musi dobrze słyszeć;
•    powinno mieć odpowiednie wzorce mowy (rodzice, dziadkowie);
•    jeśli uczestniczy w terapii logopedycznej, powinno także systematycznie wykonywać zalecone ćwiczenia w domu;
•    powinno dużo się ruszać i ćwiczyć sprawności manualne, ponieważ sprawność motoryki dużej jest powiązana ze sprawnością motoryki małej.