• Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size

Kącik logopedyczny

Email

GIMNASTYKA BUZI I JĘZYKA

Jeżeli wasze dziecko uczęszcza na terapię logopedyczną w przedszkolu lub w innym miejscu bądź jeśli chcecie zawczasu odpowiednio przygotować je do prawidłowej artykulacji głosek w przyszłości, zapoznajcie się z prostymi, uniwersalnymi ćwiczeniami logopedycznymi, które każde dziecko może wykonywać w domu z waszym wsparciem:

 

ĆWICZENIA WZMACNIAJĄCE MIĘŚNIE APARATU ARTYKULACYJNEGO

Są to ćwiczenia języka, warg, żuchwy oraz policzków. Odpowiednio wyćwiczone mięśnie aparatu mowy przygotowują dziecko do prawidłowej artykulacji wszystkich głosek pojawiających się kolejno w procesie rozwoju mowy.

Ćwiczenie 1. Usiądź z dzieckiem przed lustrem. Wspólnie róbcie różne miny: układajcie usta w dzióbek, puszczajcie całusy, uśmiechajcie się szeroko, pokazując wszystkie zęby, uśmiechajcie się raz jednym, raz drugim kącikiem ust, udawajcie, że ziewacie.

Ćwiczenie 2. Wciąż siedząc przed lustrem, gimnastykujcie język: wyciągajcie go z buzi i chowajcie, próbujcie dosięgnąć nim nosa oraz brody, kierujcie go naprzemiennie na boki do kącików ust, „liczcie” i „myjcie” zęby językiem przy otwartych ustach.

Ćwiczenie 3. Róbcie tzw. balon z policzków: nabierzcie dużo powietrza, a następnie powoli wypuszczajcie je przez usta; przesuwajcie powietrze z jednej strony jamy ustnej na drugą stronę.

 

ĆWICZENIA ODDECHOWE

Ćwiczenia oddechowe są jednymi z ulubionych ćwiczeń dzieci uczestniczących w terapii logopedycznej. Oto przykładowe z nich:

Ćwiczenie 1. Róbcie bańki mydlane; możesz też robić te bańki ty, a dziecko będzie je dmuchało do góry, tak by jak najdłużej nie spadły na ziemię.

Ćwiczenie 2. Możecie zagrać mecz w ping-ponga. Boiskiem będzie stół. Piłeczkę oczywiście przesuwamy, dmuchając w nią.

Ćwiczenie 3. Wydrukujcie kilka(naście) obrazków zwierząt (po wycięciu powinny mieć ok. 4 x 4 cm). Obrazki układamy na stole. Dziecko jeden koniec słomki wkłada do ust, a drugi przykłada do wyciętego obrazka. Następnie wciąga powietrze przez słomkę, tak by papierek się do niej przyssał. W ten sposób może przenieść zwierzątka do pudełka, które stoi obok (czyli do zoo).

 

ĆWICZENIA FONACYJNE

Ćwiczenie 1. Śpiewajcie „do-re-mi-fa-sol-la-si-do, do-si-la-sol-fa-mi-re-do”, raz akcentując każdą sylabę z osobna (staccato), innym razem przechodząc płynnie od jednej sylaby do następnej (legato).

Ćwiczenie 2. Długo wymawiajcie daną samogłoskę, np. „a” – ściszając głos i pogłaśniając. Wykorzystajcie także pozostałe samogłoski.

Ćwiczenie 3. Mruczcie jak kotek, ryczcie jak lew.

 

Powyższe propozycje ćwiczeń to tylko kropla w morzu możliwości. Podczas codziennych czynności możecie odkryć naprawdę ciekawe ćwiczenia, które wasze dziecko będzie wykonywało z przyjemnością. Bo kto nie lubi pić soku czy wody przez słomkę, robiąc przy tym bąbelki w kubeczku? Albo oblizywać warg, kiedy pobrudzi się lodem albo masłem orzechowym?

 

KSZTAŁTOWANIE SIĘ MOWY DZIECKA

Drodzy rodzice! Wiecie na pewno, jak ważna w rozwoju każdego dziecka jest mowa. Nabywanie tej umiejętności to proces dość długi i uwarunkowany wieloma wewnętrznymi i zewnętrznymi czynnikami. Każdy rodzic chce, aby u jego dziecka nabywanie mowy przebiegało w miarę szybko i bez większych komplikacji. Może się jednak zdarzyć, że wystąpią w tym zakresie pewne problemy, ale powinniście mieć świadomość, że w ogromnej większości przypadków są to problemy do pokonania – wystarczy odrobina dobrej woli i systematyczność.


Na początek przeczytajcie, co wpływa na kształtowanie się mowy waszego dziecka:


•    nieprawidłowa budowa narządów mowy (język, wargi, uzębienie – zgryz);
•    problemy ze słuchem (jeśli twoje dziecko nie słyszy lub źle słyszy, będzie także miało problemy z mową);
•    problemy neurologiczne, genetyczne, wady wrodzone;
•    nieprawidłowe napięcie mięśniowe (wzmożone lub osłabione);
•    brak odpowiedniego kontaktu słownego ze strony rodziców/opiekunów (zbyt rzadkie mówienie do małego dziecka lub mówienie „za dziecko”, nie dając mu dojść do głosu);
•    tzw. spieszczanie wyrazów („cio moje śłonećko lobi?) – od samego początku do dziecka powinniśmy się zwracać, używając prawidłowych form wyrazów; możemy zdrabniać (małe palce – malutkie paluszki), ale nie możemy spieszczać (małe palce – majutkie paluśki).


Jeśli zauważycie, że wasze dziecko ma problemy z mową, powinniście zgłosić się do logopedy, aby je zbadał, postawił diagnozę i wdrożył odpowiednią terapię.
Poniżej znajdziecie opis rozwoju mowy dziecka w poszczególnych okresach jego życia. Oczywiście każde dziecko rozwija się w swoim tempie, co dotyczy także mowy, jednak jeśli odstępstwa od tego opisu są duże, należy zastanowić się nad konsultacją logopedyczną.


2–3 rok życia


Dziecko powinno prawidłowo wypowiadać spółgłoski: p, b, m, f, w, k, g, h, t, d, n, l oraz samogłoski: a, o, u, e, y, i, czasem ą i ę. Pod koniec tego okresu może pojawić się: s, z, c, dz, wcześniej zastępowane przez ś, ź, ć, dź.


3 rok życia


Poza wcześniej opanowanymi głoskami pojawiają się: s, z, c, dz. Dziecko wszystkie te głoski potrafi wypowiedzieć w izolacji, ale w mowie potocznej zwykle zastępuje je głoskami łatwiejszymi. Pojawiają się zmiękczenia: s, z, c, dz na: ś, ź, ć, dź.
Występują też błędy językowe, które mogą się utrzymywać do 5 roku życia:
•    opuszczanie sylaby na początku lub na końcu wyrazu (polana – lana)
•    przestawianie głosek w obrębie wyrazu (dom – mod)
•    tworzenie nowych wyrazów
•    zastępowanie głoski r głoską j lub l

 

4 rok życia


Dziecko potrafi opowiadać, mówi o przeszłości i przyszłości, zadaje bardzo dużo pytań. Utrwalają się głoski: s, z, c, dz. Głoski: sz, ż, cz, dż mogą być zamieniane na: s, z, c, dz (seplenienie fizjologiczne). Może pojawić się głoska r oraz zamiana s, z, c, dz na sz, ż, cz, dż (sama – szama).

 

5 rok życia


Mowa dziecka powinna być zrozumiała dla otoczenia, a jego wypowiedzi powinny się składać z wielu zdań i być poprawne gramatycznie. Dziecko potrafi wymówić sz, ż, cz, dż, ale w mowie potocznej wciąż może zastępować te głoski przez s, z, c, dz. Jeśli wcześniej nie pojawiła się głoska r, to powinna pojawić się właśnie teraz. Dziecko potrafi poprawić wymowę innych i samego siebie.

 

6 rok życia


Dziecko prawidłowo wymawia wszystkie głoski, także w mowie spontanicznej. Potrafi porównywać i klasyfikować przedmioty pod względem wielkości, kształtu, koloru itp. Dokonuje analizy i syntezy słuchowej prostych wyrazów (głoskowanie), wyklaskuje sylaby w wyrazie.

Aby Twoje dziecko poprawnie mówiło:


•    nie może mieć problemów z budową narządów mowy (język, wargi, policzki, podniebienie twarde i miękkie);
•    musi dobrze słyszeć;
•    powinno mieć odpowiednie wzorce mowy (rodzice, dziadkowie);
•    jeśli uczestniczy w terapii logopedycznej, powinno także systematycznie wykonywać zalecone ćwiczenia w domu;
•    powinno dużo się ruszać i ćwiczyć sprawności manualne, ponieważ sprawność motoryki dużej jest powiązana ze sprawnością motoryki małej.